سرمایه اجتماعی و رشد اقتصادی، مطالعه مقایسه‌ای بین کشورهایی با سرمایه اجتماعی بالا و کشورهایی با سرمایه اجتماعی پایین

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد،دانشکده اقتصاد،اقتصاد دانشگاه یزد،یزد، ایران

2 کارشناس ارشد اقتصاد،دانشکده اقتصاد مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد،یزد، ایران

3 کارشناسی ارشد مدیریت صنعتی،دانشکده اقتصاد مدیریت و حسابداری، دانشگاه تربیت مدرس ،تهران ،ایران

10.30507/jmsp.2021.68191

چکیده

در سال‌های اخیر از سرمایه اجتماعی، به‌ عنوان زیر بنای رشد و توسعه اقتصادی هر جامعه یاد‌ می‌شود. بانک جهانی، سرمایه اجتماعی را به ‌عنوان "ثروت نامرئی یک کشور" در نظر می‌گیرد و آن را در برگیرنده نهادها، روابط و هنجارهایی می‌داند که تعاملات اجتماعی را شکل می‌دهند. تبیین این موضوع که سرمایه اجتماعی اثر معنی‌داری بر رشد اقتصادی دارد، نقش مهمی در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی ایفا خواهد کرد. بدین منظور در این پژوهش از بین متغیرهای سرمایه اجتماعی، به بررسی مقایسه‌ای تاثیر متغیرهای حکمرانی خوب، شاخص فساد، دسترسی به اینترنت و مشارکت زنان در بازار کار، بر رشد اقتصادی بین کشورهای با بالاترین میزان سرمایه اجتماعی و کشورهای با کم‌ترین میزان سرمایه اجتماعی در بازه زمانی 2014-1998 پرداخته می‌شود.
نتایج نشان دهنده این است که در کشورهای با سرمایه اجتماعی بالا، شاخص‌های حکمرانی خوب، دسترسی به اینترنت، میزان ثبت‌نام در آموزش عالی و نرخ مشارکت زنان اثر مستقیم و معنی‌داری بر رشد اقتصادی دارند و شاخص‌ فساد اثر منفی بر رشد اقتصادی دارد. در کشورهای با سرمایه اجتماعی پایین شاخص فساد، اثر منفی و معنی‌دار بر رشد اقتصادی دارد. شاخص‌های حکمرانی خوب و نرخ مشارکت زنان برای کشورهای با سرمایه اجتماعی پایین، بی معنی بوده و اثر دسترسی به اینترنت بر رشد اقتصادی کشورهای با سرمایه اجتماعی پایین، منفی و معنی‌دار و اثر میزان ثبت‌نام ناخالص درآموزش عالی مثبت و معنی‌دار می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Social Capital and Economic Growth: a Comparative Studies between High and Low Social Capital Countries

نویسندگان [English]

  • Seyed- nezamuddin Makiyan 1
  • Fariba karbalaei-badi 2
  • Fereshtah Bahrami 3
1 Associate Prof. in Economics, Faculty of Economics, Management and Accounting Yazd University, Yazd, Iran
2 Master in Economics, Yazd University, Iran
3 Master of Science (MSc) in Industrial Management at Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
چکیده [English]

In the recent years, social capital has been remembered as the foundation of economic growth and development in each society. According to world Bank, it embraces organs, relationships, and norms forming social interactions. Explaining the issue that social capital has a significant effect on economic growth will play an important role in economic decision makings. Accordingly, among the variables of social capital, this study compares the effect of good governance, corruption index, internet access, and female’s participation in labor market on economic growth in countries with maximum social capital as opposed to countries with minimum social capital between 1998 - 2014.
Results show that indices such as good governance, internet access, the extent of enrolling in higher education, and rate of female’s participation have a direct significant effect on economic growth in countries with high social capital. Yet, corruption index has a negative effect on economic growth in these countries. Corruption index has a negative significant effect on economic growth in countries with low social capital. The effect of good governance and rate of female’s participation indices on economic growth is non-significant in countries with low social capital. The effect of internet access on economic growth is significant and negative in these countries. Yet, the extent of gross enrolling in higher education has a positive significant on the economic growth of these countries. Based on vector error correction test, there is long term causality from explanatory variables toward economic growth for both groups of countries

کلیدواژه‌ها [English]

  • Economic Growth
  • Panel Data Model
  • Social Capital
10) متوسلی، محمود؛ طیب‌نیا، علی و حسنی، محسن. (1386). سرمایه اجتماعی از دید رویکرد منفی فوکویاما در ایران. فرایند مدیریت و توسعه، شماره 75، 24-5.
11) مهدی‌پور، فاطمه. (1380). تاثیر سرمایه انسانی بر رشد اقتصادی ایران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهرا.
12) نجفی، سید محمدباقر؛ مومنی، فرشاد؛ فتح اللهی، جمال و موسوی، مهدیه سادات. (1392). سرمایۀ اجتماعی و چگونگی نقش­آفرینی آن در تحقق اقتصاد دانش محور. فصلنامه برنامه­ریزی و بودجه، سال18، شماره3، 161-191.
13) نصراللهی، زهرا و اسلامی، راضیه. (1392). بررسی رابطه سرمایه اجتماعی و توسعه پایدار در ایران (کاربردی از مدل روبرت فوآ). فصل‌نامه پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، سال چهارم، شماره سیزدهم، 67.
15) موسوی، میر طاهر؛ شیانی، ملیحه ( 1394 ). سرمایه اجتماعی و سلامت اجتماعی: مفاهیم و رویکردها. تهران: نشر آگاه
16) نوری، سید هدایت الله؛ هاشمی، صدیقه؛ محمودی، سمیرا و طباطبایی، حجت اله. (1395). اثرات سرمایه اجتماعی بر توسعه پایدارکشاورزی در روستاهای دهستان آباده طشک، فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، سال پنجم،شماره 3، پیاپی 17:37-55.
2) پورکیانی، مسعود و تقوی، ابراهیم. (1390). سرمایه اجتماعی و توسعه اقتصادی. مدیریت کارآفرینی، شماره 91.
3) رنانی، محسن. (1381). سقوط سرمایه اجتماعی، بحران عقلانیت و امتناع برنامه در ایران. آفتاب، 35-26.
4) رنانی، محسن. (1385). نقش سرمایه اجتماعی در توسعه اقتصادی. فصل‌نامه فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی دریچه، سال اول، شماره دوم، 23-4.
5) رنانی، محسن. (1386). کاهش سرمایه اجتماعی و ناکامی‌های سیاست‌های اقتصادی در ایران. مجله آیین، شماره ششم.
6) سوری، علی. (1384). سرمایه اجتماعی و عملکرد اقتصادی. مجله تحقیقات اقتصادی، شماره 69، 107-87.
7) صادقی عمروآبادی، بهروز؛ نره‌ای، نرجس؛ شهبازی، نجف‌علی و غلامی، روح‌الله. (1391). ارزیابی عوامل اجتماعی -اقتصادی موثر بر سرمایه اجتماعی زنان (با تاکید بر نقش آن در اقتصاد گذار ایران). فصل‌نامه فرهنگی - تربیتی زنان و خانواده، سال هفتم، شماره 19.
8) صمدی، علی حسین؛ مرزبان، حسین و اسدیان فلاحیه، کوثر. (1391). سرمایه انسانی، سرمایه اجتماعی و رشد اقتصادی؛ مطالعه موردی: اقتصاد ایران 1387-1350. مطالعات اقتصادی کاربردی در ایران، شماره 2، 176-145.
9) طیب‌نیا، علی؛ متوسلی، محمود و محسنی، محسن. (1386). سرمایه اجتماعی از دید رویکرد منفی فوکویاما در ایران. فرآیند مدیریت و توسعه، شماره 75.