سیاست‌های راهبردی و کلان

سیاست‌های راهبردی و کلان

طراحی مدل تدوین خط مشی توسعه انرژی های تجدیدپذیر در ایران با تکیه بر سیاست های کلی نظام در بخش انرژی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشته مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
2 استاد، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
10.30507/jmsp.2023.383586.2535
چکیده
خط‌مشی‌گذاری فرآیندی است که در آن دولت‌ها چشم انداز سیاسی خود را به برنامه‌ها و اقداماتی تبدیل می‌کنند تا تغییرات مدنظر خود را ایجاد کنند. بر اساس اصل 13 سیاست‌های کلی نظام مبنی بر افزایش سهم انرژی‌های تجدیدپذیر در جهت منافع عمومی و در خدمت امنیت عمومی، تسریع در گسترش انرژی‌های تجدیدپذیر می‌بایست در اولویت تصمیم‌گیری‌های دولتی قرار گیرد. هدف این پژوهش ارائه مدلی جهت تدوین خط‌مشی توسعه انرژی‌های تجدید‌پذیر مبتنی بر سیاست‌های کلی نظام در بخش انرژی است . در این پژوهش کیفی، با چهارده تن ازاساتید و خبرگان صنعت انرژی‌های تجدیدپذیر در کشور، مصاحبه های نیمه ساختاریافته وعمیق صورت گرفت وداده ها با استفاده از تحلیل تماتیک، گردآوری وتحلیل شد وسپس با استفاده از روش مدلسازی ساختاری تفسیری مورد تایید قرار گرفت.. مضامین مستخرج از تحلیل تم، شامل قوانین و الزامات بالادستی، الزامات زیست محیطی، تحریم‌های بین‌المللی، اقتصاد طرح‌های سرمایه‌گذاری و قوانین و الزامات بین-المللی، فرآیندها شامل مدیریت و برنامه‌ریزی یکپارچه، امنیت انرژی، فرهنگ‌سازی، توسعه فناوری و نتایج شامل توسعه صادرات و توسعه اقتصادی شناسایی شدند. هم‌چنین مشخص گردید بیشترین فراوانی مربوط به متغیر قوانین و الزامات بالادستی بوده که نشان از اهمیت توجه به این متغیر در تدوین خط‌مشی دارد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Designing a model for Formulation of renewable energy development policy in Iran considering general energy policies

نویسندگان English

Maryam Darabi 1
Abolhasan Faghihi 2
1 PhD student in Public Administration, Faculty of Management and Economics, Islamic Azad University, Research Sciences Unit, Tehran, Iran
2 Professor, Department of Public Administration, Faculty of Management and Economics, Islamic Azad University, Department of Research Sciences, Tehran, Iran
چکیده English

Policymaking is a process in which governments turn their political vision into plans and actions to create desired changes. According to the principle 13 of the general policies of the system regarding increasing the share of renewable energies in the direction of public interests and in the service of public security, accelerating the expansion of renewable energies should be prioritized in government decision-making. The aim of this research is to provide a model for the development of renewable energy development policy based on the general policies of the system in the energy sector. In this qualitative research, semi-structured and in-depth interviews were conducted with fourteen professors and experts of the renewable energy industry in the country, and the data was collected and analyzed using thematic analysis and then confirmed using the interpretive structural modeling method. Themes extracted from theme analysis, including upstream laws and requirements, environmental requirements, international sanctions, economics of investment projects and international laws and requirements, processes including management and integrated planning, energy security , culture building, technology development and results including export development and economic development were identified. It was also found that the highest frequency was related to the variable of laws and upstream requirements, which shows the importance of paying attention to this variable in policy formulation.

کلیدواژه‌ها English

Policy Formulation
Policy Making
Renewable Energy
General Energy Policies
Thematic Analysis
استراوس، انسلم ال و کربین، جولیت (1395). مبانی پژوهش کیفی فنون و مراحل تولید نظریه زمینه­ای. ترجمه ابراهیم افشار، تهران: نشرنی.
بهنیایی، بهنام و امین‌زاده، الهام (1398). الزامات حقوقی امنیت انرژی با تأکید بر مخاطرات زیست‌محیطی در صنعت نفت و گاز. مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی، 9(30)، 157-173.
جنگ‌آور، حسن؛ امامی میبدی، علی؛ نوراللهی، یونس؛ ستاری‌فر، محمد و خورسندی، مرتضی (1396). بررسی و تحلیل تأثیر توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر بر شاخص‌های کلان اقتصادی. مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، 7(24)، 137-158.
رحمانی، امیر و بنیادی نائینی، علی (1400). عوامل مؤثر در ایجاد و توسعه اکوسیستم نوآوری انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران. دومین کنفرانس بین‌المللی چالش‌ها و راهکارهای نوین در مهندسی صنایع و مدیریت و حسابداری، دامغان، ایران.
رسولی جوکندان، امین و ذاکری، اویس (1399). بررسی رویکرد ایران برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر. دهمین همایش سراسری محیط‌زیست انرژی و منابع طبیعی پایدار، تهران، ایران.
رشیدی، محمدابراهیم (1400). بررسی حقوقی نظام حقوقی حاکم بر سرمایه­گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر. اولین کنفرانس حقوق، علوم سیاسی و علوم انسانی، تهران، ایران.
ستوده، سپیده و علی‌آبادی، محمد (1394). نهادینه‌سازی فرهنگ استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر در بخش ساختمان در ایران. اولین کنفرانس تخصصی معماری و شهرسازی، شیراز، ایران.
شفیعی، علی و تات، سارا (1399). روش تحقیق در مدیریت. تهران: انتشارات بازاریابی.
شیخ بهایی، آزیتا؛ دائی کریم‌زاده، سعید و قبادی، سارا (1400). تأمین مالی پروژه‌های انرژی پاک از طریق سرمایه‌های داخلی و خارجی و تأثیر آن بر رشد اقتصادی در کشورهای منتخب در‌حال‌توسعه. فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط‌زیست،  doi:10.22034/jest.2021.53398.5096
عارف، بهروز و پیرامون، علی (1399). انرژی‌های تجدیدپذیر کلید توسعه و امنیت پایدار در ماهیت بخشی علمی به بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی در مدل الگوی اسلامی پیشرفت. سیزدهمین کنگره ملی پیشگامان پیشرفت، تهران، ایران.
فرتاش، کیارش؛ باوفا صفت، فاطمه و سعدآبادی، علی‌اصغر (1400). تحلیل چالش‌های توسعه بازار فناوری‌های انرژی‌ تجدیدپذیر در ایران با مدل‌سازی ساختاری ـ تفسیری. فصلنامه توسعه تکنولوژی صنعتی، 20(47)، 55-72.
قزلباش، اعظم؛ هوشمند، محمود و نعمتی خیرآبادی، سیدمهدی (1394). بررسی اسناد بالادستی و قوانین و مقررات مرتبط با تولید برق با استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران. دانشنامه حقوق اقتصادی، سال بیست و دوم، (7).
کیومرثی، مسعود؛ احمدی شادمهری، محمدطاهر؛ سلیمی‌فر، مصطفی و ابریشمی، حمید (1398). بررسی اثر تحریم‌های مالی و انرژی بر شکاف تولید در اقتصاد ایران. پژوهش‌های اقتصادی ایران، 24(79)، 33-66.
مبینی دهکردی، علی و حوری جعفری، حامد (1396). بررسی تحلیلی سیاست‌ها و برنامه‌های اصلاح الگوی مصرف و تأثیر آن بر شدت انرژی. فصلنامه سیاست‌گذاری علم و فناوری، 7(3)، 45-59.
محمدپور، احمد (1392). روش تحقیق کیفی ضد روش (ویرایش دوم)، تهران: جامعه‌شناسان.
محمدی، نعیمه و دانایی‌فرد، حسن (1398). الگوی حکمرانی مشارکتی توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران: رویکرد نهادی. فصلنامه پژوهش‌های سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی انرژی. ۵(۳)، 67-۹۵.
منوریان، عباس؛ وطنخواه مقدم، سیروس؛ شاه حسینی، محمدعلی؛ واعظی، سید کمال و نوراللهی، یونس (1399). طراحی مدل خط‌مشی‌گذاری توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران. سیاست‌گذاری عمومی، 6(2)، 115-134.
موحد، نادیا و رفیعی سرشکی، سیما (1393). ارزیابی و اولویت‌بندی منابع انرژی تجدیدپذیر با استفاده از تکنیک‌های تصمیم‌گیری. چهارمین کنفرانس بین‌المللی رویکردهای نوین در نگهداشت انرژی، تهران، ایران.
نجفی، رضا و اعلمی، حبیب‌اله (1400). تحلیل وضعیت جهانی انرژی‌های تجدیدپذیر. هفتمین کنفرانس بین‌المللی فناوری و مدیریت انرژی، اردبیل، ایران.
هواخور، مریم (1393). تولید انرژی الکتریکی از منابع تجدیدپذیر بر اساس اهداف برنامه پنجم توسعه کشور. چهارمین کنفرانس بین‌المللی رویکردهای نویسن در نگهداشت انرژی، تهران، ایران.
 
Appiah‐Otoo, I.; Song, N.; Acheampong, A. O. & Yao, X. J. I. J. o. E. R. (2022). Crowdfunding and renewable energy development: What does the data say?, 46(2), 1837-1852.
Arar Tahir, K.; Zamorano, M. & Ordóñez García, J. (2023). Scientific mapping of optimisation applied to microgrids integrated with renewable energy systems. International Journal of Electrical Power & Energy Systems, (145), 108698.
Chachuli, F.; Mat, S.; Ludin, N. & Sopian, K. (2021). Performance evaluation of renewable energy R. & D. activities in Malaysia. Renewable Energy, (163), 544-560.
Dinçer, H.; Yüksel, S.; Çağlayan, Ç.; Yavuz, D. & Kararoğlu, D. (2023). Can Renewable Energy Investments Be a Solution to the Energy-Sourced High Inflation Problem? In Managing inflation and supply chain disruptions in the global economy (pp. 220-238): IGI Global.
Economic Planning Unit, P. M. (2022). NATIONAL ENERGY POLICY, 2022-2040. Malaysia: Economic Planning Unit, Prime Minister’s Department.
Kaya, I.; colak, m. & Terzi, f. (2019). A comprehensive review of fuzzy multi criteria decision making methodologies for energy policy making. Energy Strategy Reviews, 207-228.
Krupnik, S.; Wagner, A.; Koretskaya, O.; Rudek, T. J.; Wade, R.; Mišík, M.;... & Science, S. (2022). Beyond technology: A research agenda for social sciences and humanities research on renewable energy in Europe, (89), 102536.
Miao, Y.; Razzaq, A.; Adebayo, T. S. & Awosusi, A. A. J. R. E. (2022). Do renewable energy consumption and financial globalisation contribute to ecological sustainability in newly industrialized countries?, (187), 688-697.
Mohsin, M.; Kamran, H. W.; Nawaz, M. A.; Hussain, M. S. & Dahri, A. S. J. J. o. e. m. (2021). Assessing the impact of transition from nonrenewable to renewable energy consumption on economic growth-environmental nexus from developing Asian economies, (284), 111999.
Qudrat-Ullah, H. J. E. (2022). A review and analysis of renewable energy policies and CO2 emissions of Pakistan, (238), 121849.
R.P. Praveen, V. K.-K. (2020). An insight to the energy policy of GCC countries to meet renewable energy targets of 2030. Energy Policy, 111864.
Sandu, M. J. E. (2022). Problems and prospects for the strategic development of the world energy system. (3-4), 64-72.
Wang, G.; Sadiq, M.; Bashir, T.; Jain, V.; Ali, S. A. & Shabbir, M. S. (2022). The dynamic association between different strategies of renewable energy sources and sustainable economic growth under SDGs. Energy Strategy Reviews, 42, 100886. doi:https://doi.org/10.1016/j.esr.2022.100886 
 
 
 
دوره 11، شماره 44
زمستان 1402
صفحه 789-818

  • تاریخ دریافت 11 بهمن 1401
  • تاریخ بازنگری 30 خرداد 1402
  • تاریخ پذیرش 30 خرداد 1402