سیاست‌های راهبردی و کلان

سیاست‌های راهبردی و کلان

تاثیرات صنعت گردشگری بر درآمد نفت در راستای تحقق سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان
باسم عباس 1
داود دانش جعفری 2
محمد مهدی مجاهدی 3
تیمور محمدی 4
1 دانشجوی دکتری رشته اقتصاد و توسعه، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 استاد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
3 گروه اقتصاد بازرگانی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
4 گروه اقتصاد نظری، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
10.30507/jmsp.2023.385857.2551
چکیده
امروزه نقش صنعت گردشگری در توسعه اقتصادی، چه در کشورهای توسعه یافته و چه در کشورهای در حال توسعه امری پذیرفته شده تلقی می شود.رشد صنعت گردشگری بین‌المللی در کشورهای در حال توسعه را به عنوان یک راه امید بخش بالقوه برای دستیابی به رشد اقتصادی و انسانی تلقی می‌کردند.گردشگری به صورت مستقیم در توسعه اقتصادی کشورها تاثیر می گذارد. به طور مثال با ورود گردشگران به کشور میزبان و افزایش مخارج گردشگران در کشور میزبان موجب افزایش درآمد ملی در این کشورها خواهد شد. علاوه بر موارد فوق در ایران، سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی با هدف تأمین رشد پویا و بهبود شاخص‌های مقاومت اقتصادی و دستیابی به اهداف سند چشم‌انداز بیست ‌ساله با رویکردی جهانی شکل گرفته است که توسعه صنعت گردشگری منجر به رسیدن به اهداف سیاست-های کلی اقتصاد مقاومتی و افزایش درآمدهای کشور خواهد شد.

با توجه به اهمیت موضوع در این مقاله به ارتباط بین گردشگری، رشد اقتصادی و درآمدهای نفتی در کشورهای نفت خیز حوزه خلیج فارس(ایران، قطر، امارات، عراق، عمان، عربستان، کویت و بحرین) می‌پردازد. علاوه بر این جایگزینی درآمدهای نفتی با درآمدهای گردشگری نیز یکی دیگر از اهداف این پژوهش است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می‌دهد که اگر صنعت گردشگری در این کشورها 1 واحد(درصد) افزایش یابد، درآمد نفتی آن‌ها معادل 021/0(1/2 درصد) افزایش خواهد یافت که عدد قابل توجهی نیست علاوه بر این در کشورهای حوزه خلیج فارس، گردشگری بر درآمد(تولید) اثر مثبت دارد و اگر یک واحد(درصد) گردشگری زیاد شود 334/0 واحد(33.4 درصد) درآمد کشور زیاد خواهد شد.
کلیدواژه‌ها
گردشگری یا توریسم
رشد اقتصادی
داده‌های پانلی
درآمد نفتی

موضوعات

عنوان مقاله English

The effects of the tourism industry on oil revenue in order to realize the general policies of the resistance economy

نویسندگان English

Basem Abbas 1
Davood Daneshjafari 2
Mohammad Mahdi Mojahedi 3
Teimour Mohammadi 4
1 Doctoral student in economics and development, Faculty of Economics, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran
2 Professor, Department of Economics, Faculty of Economics, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran
3 Department of Business Economics, Faculty of Economics, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran.
4 Theoretical Economics Department, Faculty of Economics, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran.
چکیده English

Today, the role of the tourism industry in economic development, both in developed countries and developing countries, is considered accepted.The growth of the tourism industry in developing countries was seen as a promising potential way to achieve economic and human growth.Tourism directly affects the economic development of countries. For example, with the arrival of tourists and the increase in their spending in the host country, it will increase its national income.In addition to the above in Iran, general economic policies of resilience have been formed with the aim of providing dynamic growth and improving economic resilience indicators and achieving the goals of the 20-year vision document with a global approach that the development of the tourism industry leads to achieving the goals of general economic policies. It will be resistant and increase the country's income.



Considering the importance of the topic, this article deals with the relationship between tourism, economic growth and oil revenues in the oil-rich countries of the Persian Gulf (Iran, Qatar, UAE, Iraq, Oman, Saudi Arabia, Kuwait and Bahrain). In addition, replacing oil revenues with tourism revenues is another goal of this research. The results of this research show that if the tourism industry in these countries increases by 1 unit (percent), their oil income will increase by 021/0(1/2percent), which is not a significant number. In the Persian Gulf region, tourism has a positive effect on income (production) and if one unit (percentage) of tourism increases, the country's income will increase by 0/334 units (33.4percent).

کلیدواژه‌ها English

Tourism
economic growth
panel data
oil revenue

اسدپور، احمدعلی (1396). بررسی رابطه صنعت گردشگری با رشد اقتصادی با عنایت به سند چشم‌انداز. جغرافیا و برنامه‌ریزی منطقه‌ای، 7(4)، 285-295.

خطیب سمنانی، محمدعلی و فتحی، منصوره (1390). بررسی راهکارهای توسعه گردشگری در استان آذربایجان غربی. فصلنامه اقتصاد مالی (علوم اقتصادی سابق)، سال ششم، (18)، 95-112.
خوارزمی، ابوالقاسم (1384). بررسی رابطه علیت گردشگری و تجارت در ایران. مجله پژوهشنامه بازرگانی، (37)، 91-108.

دلقندی، مهری سادات؛ فاضل، رضا و دلقندی، فائزه‌السادات (1399). بررسی اثرات اقتصادی گردشگری بر توسعه‌پایدار منطقه‌ای. علوم جغرافیایی، 13(33)، 120-139.

رام، منصوره (1391). چشم‌انداز توسعه نفت و گاز خزر و منافع ایران. پایگاه نور، (37).
رنانی، محسن؛ دلالی اصفهانی، رحیم و صمدی، علی (1389). ارائه الگویی برای رشد اقتصادی ایران: برخی ملاحظات نهادی. فصلنامه پژوهشنامه اقتصادی، سال دهم، (2).
سرخوش‌سرا، علی؛ خدیجه، نصر‌الهی و آذربایجانی، کریم (1397). تحلیل و بازبینی ارتباط درآمدها و مخارج بخش گردشگری با رشد اقتصادی: شواهدی جدید از علیت پنلی در کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا. گردشگری و توسعه، 7(3)، 1-24.
شکوری، بهرام؛ خوشنویس یزدی، سهیلا و ناطقیان، نیلوفر (1399). تأثیر توسعه گردشگری بر اقتصاد ایران. پژوهشنامه اقتصاد و کسب و کار، 8(16)، 33-52.‎
طیبی، کمیل؛ جباری، امیر و بابکی، روح‌اله (1387). بررسی رابطه علّی بین گردشگری و رشد اقتصادی (مطالعه موردی: ایران، کشورهای OECD و کشورهای منتخب). مجله دانش و توسعه، سال پانزدهم، (24)، 65-86.
طیبی، سیدکمیل؛ جباری، امیر و بابکی، روح‌اله (1390). بررسی رابطه توسعه گردشگری و رشد اقتصادی در ایران. پژوهشنامه علوم انسانی و اجتماعی ویژه اقتصاد، سال هفتم، (26).

عرب، زهرا (1393). بررسی و مطالعه تأثیر هنر ـ صنعت گردشگری بر رشد و توسعه اقتصادی در ایران و کشورهای DCEO در سال‌های 2010 تا 2013. دوفصلنامه هنرهای کاربردی، 3(5)، 59-67.

فتحی‌پور، ارسلان؛ قدمی، محسن؛ هندیانی، عبداله و رضایی، علی‌اکبر (1397). جایگزینی صنعت گردشگری با درآمد نفت؛ ضرورت تحقق امنیت پایدار. مطالعات راهبردی، سال بیست و یکم، (81)، 33-56.

محمودی، آناهیتا (1392). کاهش وابستگی به نفت با تقویت صنعت گردشگری. همایش کنگره پیشگامان پیشرفت، دوره برگزاری 3.

مشیرزاده، حمیرا (1389). تحول در نظریه‌های روابط بین‌الملل. تهران: سمت.

میرباقری هیر، میرناصر؛ میرزایی، حسین و اسدی، فاطمه (1398). بررسی راهبرد‌های توسعه صنعت گردشگری در بستر ICT در استان آذربایجان شرقی. نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی، 11(3)، 203-220.

میرزایی، حسن و جلیلی، ساناز (1390). تأثیر توسعه گردشگری بر رشد اقتصادی مقایسه ایران و کشورهای منتخب. فصلنامه اقتصاد مالی (علوم اقتصادی سابق)، سال پنجم، (15)، 137-149.
میرزایی، حسین و جلیلی، ساناز (1390). تأثیر توسعه گردشگری بر رشد اقتصادی (مقایسه ایران وکشورهای منتخب). اقتصاد مالی، 5(15)، 73-92.
ویسی، هادی (1389). جایگاه خلیج فارس در تحولات ژئواکونومی جهان. فصلنامه علوم سیاسی، (46).
ویسی، هادی (1396). بررسی سیاست‌گذاری صنعت گردشگری در قوانین بالادستی جمهوری اسلامی ایران. ویژه‌نامه محیط‌زیست و جامعه، 7(25)، 93-112.
یاوری، کاظم؛ رضا قلی‌زاده، مهدیه؛ آقایی، مجید و مصطفوی، محمدحسن (1389). تأثیر مخارج گردشگری بر رشد اقتصادی کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی(OIC) . مجله تحقیقات اقتصادی، (91)، 163-178.
 
Abdul, Tahir Mahmood & Muhammad Idrees (2020). Tourism–growth nexus in Pakistan:Evidence from ARDL bounds tests. Economic Modelling 35 (2020) 185–191
Bianchi, R. (2018). The political economy of tourism development: A critical review. Annals of Tourism Research, (70), 88-102.
Butcher, G.; Fairweather, J. R. & Simmons, D. G. (2003). The Economic Impact of Tourism on Christchurchcity and Akaroa Township. Journal of Economic Dynamics and Control, (11), 211-200.
Chor FoonTang and Salah Abosedra. (2022). The impacts of tourism, energy consumption and political instability on economic growth in the MENA countries. Energy Policy, 68(2014), 458–464.
Eugenio-Martin, J. L. & Morales, N. M. (2004). Tourism and Economic Growth in Latin American Countries: A Panel Data Approach. Tourism Management 21, 59–64.
Figini, P. & Vici, L. (2010). Tourism and Growth in Across Section of Countries. Tourism Economics, 16(4), 789–805.
Ketter, E. (2019). Eating with EatWith: analysing tourism-sharing economy consumers. Current Issues in Tourism, 22(9), 1062-1075.
Kim, H. J.; Chen, M. H. & Jang, S. C. (2006). Tourism Expansion and Economic Development: The Case of Taiwan. Tourism Management, 27(5), 925–933.
Kreishan, Fuad M.M. (2010). Tourism and Economic Growth: The Case of Jordan. European Journal of Social Sciences, 15(2).
Loureiro, S. M. C. (2014). The role of the rural tourism experience economy in place attachment and behavioral intentions. International Journal of Hospitality Management, (40).
Marin, D. (1992). Is the Export-Led Hyphothesis Valid For Industrialized Countries? Review of Economics and Statistics, (74).
Rampal, O. (2017). The Relationship between Tourism, Financial Development and Economic Growth in India: Future Business Journal, 3(1), 9-22.
Shahbaz, M.; Kuma, R. R.; Ivanov, S. & Loganathan, N. (2016). The Nexus between Tourism Demand and Output Per Capita, with There lative Importance of Trade Openness and Financial Development: A study of Malaysia. Tourism Economics, 1–19.
Song, H. & Lin, S. (2010). Impacts of the Financial and Economic Crisis on Tourism in Asia. Journal of Travel Research, 49(1), 16–30.
Stacherzak, A. & Hełdak, M. (2019). Borough development dependent on agricultural, tourism, and economy levels. Sustainability, 11(2), 415.
Zortuk, M. (2009). Economic Impact of Tourism on Turkey’s Economy: Evidence from Cointegration Tests. International Research Journal of Finance and Economics.
 
سیاست‌های راهبردی و کلان
دوره 11، شماره 44
زمستان 1402
صفحه 717-742

  • تاریخ دریافت 05 اسفند 1401
  • تاریخ بازنگری 27 فروردین 1402
  • تاریخ پذیرش 16 اردیبهشت 1402