نقش و جایگاه ایران در آسیای غربی و جنوب غربی

نوع مقاله: بنیادی یا نظری

نویسندگان

1 استاد دانشگاه گیلان

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه گیلان

چکیده

مناطق استراتژیک، کشورهای تاثیر گذار در این مناطق و پیش بینی رفتار و حرکت این کشور‌ها و به طور کلی واکاوی و بررسی آن‌ها از جهات مختلف؛ همواره یکی از دلمشغولی‌ها و از مهم ترین دغدغه‌های فکری اندیشمندانی از حوزه‌های مختلف بوده است. در این بین ایران به عنوان یک کشور منطقه اى مى تواند بیشتر از قدرت ملى و جغرافیایى خود نقش ایفا نماید؛ این نقش در سیاست و نظم منطقه اى تأثیرگذار خواهد بود و اگر این نقش به عینیت و سرانجام برسد عامل مهمى براى ارتقای موقعیت و سامان دهى گرایش سیاست خارجى ایران در سال‌هاى آینده خواهد بود. جامعه‌ی آماری مورد نظر در این پژوهش، کشورهای واقع در منطقه‌ی آسیای میانه، قفقاز، خاورمیانه کوچک، خلیج فارس و افغانستان و پاکستان می باشند. هدف این پژوهش تعیین نقش، جایگاه و موقعیت استراتژیک ایران در شاخص‌های مختلف بین کشور‌های منطقه در شرایط فعلی است؛ تا تصویر گر نحوه‌ی حرکت و ادامه‌ی مسیر ایران برای دستیابی به هدف سند چشم انداز در افق 1404باشد؛ بدین منظور رتبه‌ی کشور ایران با سایر کشور‌های واقع در منطقه مورد مقایسه و ارزیابی قرار گرفته است. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و روش جمع آوری اطلاعات کتابخانه‌ای و بر اساس مستندات ارائه شده از سوی سازمان‌های جهانی بوده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که بین کشور‌های منطقه در زمینه‌ی برخورداری از شاخص‌های مورد بررسی اختلافات چشمگیر و معناداری وجود دارد و کشور ایران، با توجه به برنامه‌ی بلند مدتی که برای رسیدن به جایگاه برتر منطقه در دست دارد و همچنین با توجه به توانمندی‌ها و مزیت‌های بالقوه‌ای که جهت تحقق بخشیدن به آرمان‌های سند چشم انداز دارد، علی رغم پیشرفت‌های مناسب در برخی از زمینه‌ها، تا دستیابی به رتبه برتر منطقه فاصله زیادی دارد و در شرایط فعلی نیازمند تقویت و تجهیز خود در اکثر شاخص‌هایی است که  معرف توسعه و پیشرفت می باشند. لذا در انتها سعی شده است راهکارهایی جهت تحقق جایگاه ایران بر اساس سند چشم انداز در افق 1404 ارائه گردد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Iran’s Role and Position in the Western and Southwestern Asia

چکیده [English]

Strategic areas, influential countries in this regions and predicting the behavior and movement of this countries and in general investigation of different aspects of them have always been one of the most important issues and intellectual concern of thinkers from different fields. Iran as a regional country can play an important role using its national and geographical power. This role will be influential in politics and regional order and if the role is accomplished it will be an important factor for promoting the position and organizing the orientation of Iran's foreign policy in the coming years. The population considered in this study is the countries located in the region of Central Asia, the Caucasus, Small Middle East, Persian Gulf, Afghanistan and Pakistan. The aim of this study is to determine the role, status and strategic position of Iran in the different indicators among regional countries in the current situation, so that it image the procedure of movement of Iran and continuation of its path for achieving the goals of Iran’s vision plan on horizon 1404. Hence the rank of Iran among the other regional countries are compared and evaluated. The method of study is cross-sectional analysis and library method of data collection is used based on documentations provided by international organizations. Studies show that there are significant differences between the regional countries on the ground of possessing the studied indicators. Despite good progress in some parts, according to Iran’s long-term plan to reach the top spot in the area and also the capabilities and potential advantages to realize the aspirations of plan vision, Iran is far from achieving the regional top ranking and in the current situation needs to strengthen and equip the most of indicators that represent its development. So in the end we try to achieve a solution to realize Iran's position on the vision plan on horizon 1404.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iran
  • strategic role
  • top positions in the region
  • regional countries