الزامات و ملاحظات نظارتی و کنترلی در مرحله تدوین سیاست‌های کلی نظام

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت راهبردی، دانشکدۀ مدیریت راهبردی ، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

2 دکتری، رشته مدیریت راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، دانشکده مدیریت راهبردی، تهران، ایران

3 دانشیار مدیریت راهبردی، دانشکدۀ مدیریت راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

10.30507/jmsp.2021.251226.2133

چکیده

سیاست های کلی نظام چارچوب‌ کلی برای جریان قانون‌گذاری، اجرایی و نظارتی نظام به محسوب می شوند. دغدغه اصلی نظام در سالهای اخیر، میزان و چگونگی تحقق سیاست های کلی و نظارت بر تحقق آن ها بوده است. در الگوهای فرآیندیِ نظارت و کنترل تحقق سیاست ها که مراحل قبل از اجرا (تدوین)، حین اجرا و پس از اجرا را شامل می شود، نظارت و کنترل پیشینی به اندازه نظارت و ارزیابی پسینی دارای اهمیت است. در مرحله تدوین و سیاست گذاری، توجه به «ویژگی های مطلوب» و «ملاحظات» ضروری یک سیاست کلی از منظر تحقق پذیری و نظارت پذیری، مساله اصلی پژوهش حاضر بوده است که بر اساس روش تحقیق آمیخته (کمی و کیفی)، نسبت به شناسایی و تبیین آن ها اقدام شده است. برای تحلیل و تفسیر داده‌های کیفی (مصاحبه‌ها) از روش‌ تحلیل مضمون و برای تحلیل داده‌های مرحله کمی (پرسش‌نامه) از آزمون‌های آماری استنباطی (معادلات ساختاری) استفاده شده است. در نتیجه پژوهش حاضر، 15 مولفه در بّعد «ویژگی ها» و 4 مولفه در بّعد «ملاحظات» تدوین سیاست های کلی، شناسایی و زیرمولفه های هریک از آنها نیز تبیین گردیده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Requirements and considerations of supervision and control at the stage of formulating the general policies of the system

نویسندگان [English]

  • Ali Bagheri 1
  • Meysam Farzin 2
  • seyed javad amini 3
1 PhD Candidate of Strategic Management, Faculty of Strategic Management, University of National Defense, Tehran, Iran
2 PhD graduate in Strategic Management, National Defense University, School of Strategic Management, Tehran-Iran
3 Associate Professor of Strategic Management, Faculty of Strategic Management, University of National Defense, Tehran, Iran
چکیده [English]

The general policies of the system are the general framework for the legislative, executive and supervisory processes of the system. The main concern of the system in recent years has been the extent and manner of implementation of general policies and monitoring their implementation. In the process models of monitoring and controlling the implementation of policies, which include the stages before implementation (formulation), during implementation and after implementation, a priori monitoring and control is as important as posterior monitoring and evaluation. In the formulation and policy-making stage, paying attention to the "desirable characteristics" and "considerations" necessary for a general policy in terms of feasibility and controllability, has been the main issue of the present research, which is based on a mixed research method (quantitative and qualitative). These features and considerations have been identified and explained. Content analysis method was used to analyze and interpret qualitative data (interviews) and inferential statistical tests (structural equations) were used to analyze quantitative stage data (questionnaire). As a result of the present study, 15 components in the dimension of "characteristics" and 4 components in the dimension of "considerations" of general policy formulation, identification and sub-components of each of them have been explained.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Public Policy
  • General policies of the system
  • supervision and control
الوانی، سیدمهدی و شلویری، میثاق. (1395)، اجرای خط‌مشی عمومی: دیدگاه‌های نظری و راهکارهای عملی. تهران: مرکز آموزش مدیریت دولتی.
الوانی، سید مهدی و خنیفر، حسین و ملامیرزایی، حمید، (1393)، فرهنگ و خط‌مشی گذاری فرهنگی در جمهوری اسلامی ایران، نشریه تحقیقات مدیریت آموزشی، شماره 19.
باقری، علی و همکاران، (1399)، الگوی نظارت و کنترل تحقق سیاست‌های کلی نظام جمهوری اسلامی ایران. پروژه مطالعه گروهی، تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی، دانشکده مدیریت راهبردی
پورعزت، علی‌اصغر و قلی پور، آرین (1390)، بررسی تأثیر جهانی‌شدن بر سیستم خط‌مشی گذاری تجاری جمهوری اسلامی ایران. نشریه مدیریت بازرگانی، دوره سوم، شماره 10.
جاسبی عبداله. (1368)، اصول و مبانی مدیریت، تهران: انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی
 خدمتی، ابوطالب، (1379)، انواع کنترل و نظارت در مدیریت اسلامى، روش شناسی علوم انسانی، 6، (23)، تابستان 1379، (107-120)
جهانگرد، اسفندیار و ورمزیار، حسن، (1391)، بررسی تطبیقی نظام‌های برنامه‌ریزی ایران طی برنامه‌های قبل و بعد از انقلاب اسلامی، از مجموعه مطالعات الگوی مطلوب برنامه‌ریزی برای ایران، تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی
دانایی‌فرد، حسن و شول، حسین و آذر، عادل، (1390)، طراحی چارچوبی برای پیشنهادیه خط‌مشی عمومی؛ پژوهش ترکیبی، نشریه مجلس و راهبرد، شماره 68.
داوری، علی و رضازاده، آرش (1392)، مدل‌سازی معادلات ساختاری با نرم‌افزار PLS ، تهران: سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی.
شریف‌زاده، فتاح و معدنی، جواد (1394)، اصول و مفاهیم پیشرفته دانش خط‌مشی گذاری عمومی، تهران: نشر واژگان
غلامی، علی و بهادری جهرمی، علی(1392)، مفهوم، ماهیت و نظارت بر اجرای سیاست‌های کلی نظام، فصلنامه بررسی‌های حقوق عمومی، سال دوم، شماره 1.
قلی پور، رحمت اله و غلام پور آهنگر، ابراهیم (1389)،  فرایند سیاست‌گذاری عمومی در ایران. تهران: انتشارات مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
مرتضوی، مهدی؛ فروزنده دهکردی، لطف اله؛ و زارع پور نصیرآبادی، (1391)، ارزیابی و اولویت‌بندی موانع اجرای قانون مدیریت خدمات کشوری، فصلنامه پژوهش‌های مدیریت در ایران، (16) 1، پیاپی 74، (148-131)
مصلی نژاد، عباس(1392)، سیاستگذاری ساختار قدرت در ایران، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.