بررسی تأثیر راهبردهای حمایتی سرمایه اجتماعی با تأکید بر سیاست های یارانه‌ای

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد اقتصاد محض،دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی،کرمانشاه،ایران

2 استادیار گروه اقتصاد،دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی،کرمانشاه،ایران

10.30507/jmsp.2021.111383

چکیده

در اکثر کشورهای جهان دولت‌ها به منظور تعیین جهت‌گیری‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی همچون از میان بردن فقر و نابرابری و رشد اقتصادی و پیشبرد اهداف توسعه‌ای خود اقدام به اتخاذ سیاست‌های خاص و استفاده از ابزارهای حمایتی می‌کنند. کشور ایران نیز بعنوان کشوری در حال توسعه همواره برای پیشرفت در مسیر توسعه به یک سیستم حمایتی نیاز خواهد داشت و این موضوع در اصول سوم، بیست و نهم، سی و یکم و چهل سوم قانون اساسی در جهت استقلال اقتصادی و ریشه‌کن کردن فقر و همچنین مولفه‌ها و الزامات اقتصاد مقاومتی در جهت رونق تولید و اشتغال، رشد اقتصادی و رفاه و مردمی کردن اقتصاد، مورد توجه قرار گرفته است. یکی از این ابزارها و سیاست‌های حمایتی که در جهت بهبود وضعیت معیشتی و رفاهی اقشار نیازمند از آن بهره گرفته می‌شود؛ پرداخت یارانه‌ها است. یارانه به عنوان یک ابزار حمایتی نقشی مؤثر در بهبود توزیع درآمد دارد و می‌تواند با کمک به بهبود شرایط اقتصادی، موجب رضایت و اعتماد عمومی افراد جامعه نسبت به نظام حکومتی گردد و از این حیث بر میزان سرمایه اجتماعی تأثیر مثبتی داشته باشد. با توجه به اهمیت سرمایه اجتماعی و سایر عوامل مؤثر بر آن، در این مطالعه تلاش شده است تا تأثیر سیاست‌های حمایتی بر روی میزان سرمایه اجتماعی در ایران طی دوره (1396- 1375) با استفاده از روش خود رگرسیون با وقفه توزیعی(ARDL) بررسی گردد. نتایج حاکی از آن است که رابطه متغیرهای حمایت‌ها و مخارج دولت در بخش بهداشت، مسکن و یارانه‌ها با سرمایه اجتماعی مثبت می‌باشد

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Analyzing the effects of social capital supportive strategies with emphasis on subsidy policies

نویسندگان [English]

  • azad khanzadi 1
  • MohamadSharif Karimi 2
  • samaneh part 2
1 Assistant Professor of Economics, Razi University
2 razi university
چکیده [English]

In most countries, governments are adopting specific policies and use government decisions to adopt supportive policies to tackle poverty and economic growth and to achieve economic, social and cultural goals. Iran, as a developing country, will always need a supportive system for growth and development. One of these supportive policies is subsidy strategies, which are used to improve livelihoods and the well-being of those in need. As a supportive tool, subsidies play an important role in improving the distribution of income and economic conditions, it can create the satisfaction and confidence of the people to government and by doing so, have a positive effect on social capital. Given the importance and value of social capital, and other factor affecting it, this paper attempts to address this issue to investigate the effect of supportive policies on social capital in Iran by using ARDL method during 1996-2017 period. The results shows that the relationship between government supportive expenditures in health and housing and social capital is positive, but the relationship between government supportive expenditures in social security and education and social capital is positive.

کلیدواژه‌ها [English]

  • supportive policy
  • Subsidy
  • Social Capital
  • ARDL
  • Iran
احمدی، امیر؛ مجردی، غلامرضا؛ بادسار، محمد (1395)، "بررسی اثرات اقتصادی و اجتماعی قانون هدفمندکردن یارانه ها  بر کیفیت زندگی خانوارهای روستایی شهرستان ارومیه"،  فصلنامه پژوهش های ترویج و آموزش کشاورزی، سال نهم، شماره سوم، پیاپی35.
- احمدی شادمهری، محمدطاهر؛ داوودی، آزاده (1394)، "نقش مخارج دولت در تأمین زیرساخت های اقتصادی اجتماعی و کاهش فقر در ایران"، فصلنامه سیاست های راهبردی و کلان ، سال سوم، شماره دهم، ص 16-1.
- ازکیا، مصطفی، حسینی رودبارکی، سکینه (1393)، "تجربه زیسته روستاییان از دریافت یارانه نقدی و پیامدهای آن"، توسعه روستایی نامه (علوم اجتماعی)، سال6، شماره2، ص192-167.
- انصاری، حمید (1383)، "نظریه های مشارکت"، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران.
- بریمانی، فرامرز؛ راستی،هادی؛ دهانی، میثم؛ جهانتیغ، راضیه (1395)،"تحلیل رابطه فقر و سرمایه اجتماعی؛ مطالعه موردی: سکونتگاه های مرزی استان سیستان و بلوچستان"، جغرافیا و آمایش شهری- منطقه ای، شماره 26.
- بشریه، حسن (1384)، "جامعه شناسی سیاسی"، چاپ یازدهم، نشر نی، تهران.
- بصیر، میثم (1393)، " تأثیر انباشت سرمایه فیزیکی، انسانی و اجتماعی بر رشد اقتصادی"، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی دانشکده اقتصاد و حسابداری.
- بیکی، سحر؛ سامتی، مرتضی؛ شریفی رنانی، حسین (1392)، " اثر هدفمندی یارانه ها برفقر و بیکاری: (فازاول هدفمندی یارانه ها)"، اولین همایش الکترونیکی ملی چشم انداز اقتصاد ایران.
- حمیدی زاده، علی(1397)، "واکاوی افول سرمایه اجتماعی در ایران"،  فصلنامه مدیریت سرمایه اجتماعی، دوره 5، شماره 1، صفحات 109-91.
- حیدری، مریم (1395)، "ارزیابی اثر بخشی سیاست های حمایتی بر اندازه فقر در استان کردستان طی برنامه های توسعه پس از انقلاب (1392-1368)"، دانشگاه پیام نوراستان تهران، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی.
- خضری، محمد(1384)، دولت و سرمایه اجتماعی، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال نهم، شماه اول، شماره 31.
- داروغه، حسین؛ اسدزاده، پوریا ( ١٣٨٩ )، "تاثیر هدفمندی یارانه ها بر مصرف خانوارهای مشهدی"، آذر ماه.
- رحیمی، عباس و کلانتری، عباس (1375)، "بررسی اقتصادی یارانه، مؤسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی"، چاپ سوم.
- سپهوند، رضا؛ جعفری، سلیمان (1396)،"تأثیر احساس امنیت اجتماعی بر سرمایه و نشاط اجتماعی"، فصلنامه مدیریت سرمایه اجتماعی، دوره 3، شماره 4، ص 541-521.
- سید نبوی، حمید؛ امینی رازانی، مصطفی (1389)، "سیاست های اقتصادی و مشکلات اجتماعی در ایران"، فصلنامه علمی  پژوهشی رفاه اجتماعی، سال دهم، شماره 38.
- عباس زاده، هادی؛ کرمی، کامران (1390)، "سرمایه اجتماعی و امنیت ملی پایدار. فصلنامه مطالعات راهبردی" ، شماره 1، ص 58-31.
- عدالتجو، اعظم؛ حسن زاده، یاسر (1395)، "بررسی تأثیر مبانی نظری مداخله دولت در عرصه های اقتصادی"، اولین همایش ملی اقتصاد خلاق دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب، شماره3.
- کریم، محمد حسین و امیری، حسین (1396)، " راهبردها و چالش­های اقتصاد مقاومتی و ریاضتی"، فصلنامه سیاست­های راهبردی و کلان، سال پنجم، دومین ویژه­نامه اقتصاد مقاومتی، صص 105-83.
- کلانتری، عباس و رحیمی، عباس(1385)، "بررسی اقتصادی یارانه"، مؤسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی.
- نادمی، یونس (1388)، "اعتماد، سرمایه اجتماعی و عملکرد اقتصادی"، روزنامه دنیای اقتصاد، شماره1882.
- نظری، محسن ( ١٣٨٨)، " یارانه و انواع آن" ، بازیابی مهر ١٣٩1، قابل دسترسی در  www.mgtsolution.com
- هزار جریبی، جعفر و صفری شالی، رضا (1390)، "رفاه اجتماعی و عوامل مؤثر برآن، مطالعه موردی شهر تهران"، مجله پژوهش و برنامه ریزی شهری، سال دوم شماره پنجم.