الزامات پیاده‌سازی آمایش سرزمین در فرایند مدیریت و توسعه کشور

نوع مقاله : گردآوری و مروری

نویسندگان

1 استاد تمام اقتصاد بازرگانی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی تهران- ایران

2 دانشیار مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی تهران- ایران

3 دانشجوی دکترای رشته تصمیم گیری و خط مشی گذاری عمومی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی تهران- ایران

10.30507/jmsp.2021.246747.2120

چکیده

آمایش سرزمین، تصویر سرزمینی توسعه و پیشرفت بلندمدت است. در حال حاضر، سازمان برنامه‌وبودجه به‌عنوان متولی مطالعات آمایش سرزمین، مشغول تدوین سند ملی آمایش سرزمین است. پس از پایان تدوین این سند، اجرای آن در دستور کار نهادهای مربوطه قرار خواهد گرفت. مرحله پیاده‌سازی طرح‌های کلان، مرحله مهمی است که عموما با چالش‌های فراوانی همراه است. مسئله‌ای که پیش از آغاز اجرای طرح آمایش سرزمین در کشور باید مورد بررسی قرار گیرد، الزامات پیاده‌سازی این طرح است. بررسی اسناد و مدارک مرتبط با آمایش سرزمین در دهه‌های گذشته حاکی است که هنوز الگوهای مناسبی برای اجرای آمایش سرزمین در کشور وجود ندارد. در پژوهش حاضر، با صاحب‌نظران مرتبط با موضوع، مصاحبه‌های نیمه‌ساخت‌یافته صورت پذیرفته است. مصاحبه‌ها با استفاده از تحلیل مضمون، نظام‌مند شده و الگوی الزامات پیاده‌سازی آمایش سرزمین استخراج گردیده است. این الگو دارای 6 بُعد اصلی، 17 مؤلفه و 34 زیرمؤلفه است. ابعاد اصلی این الگو عبارت‌اند از توجه به ماهیت آمایش، تدوین صحیح آمایش، مدیریت منابع انسانی، سازمان مجری توانمند، نظارت و بازخوردگیری مناسب و ملاحظه شرایط محیطی. با توجه به بررسی‌ها، تدوین صحیح طرح آمایش سرزمین و مدیریت منابع انسانی، بیشترین اهمیت را در پیاده‌سازی آمایش سرزمین دارا هستند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Requirements of implementing for land management in the process of management and development of the country

نویسندگان [English]

  • Seyyed Mohammad Mir Mohammadi 1
  • Gholamreza Kazemian 2
  • Sajad Rezaei 3
1 PhD in Management, Full Professor, Department of Business Economics, Faculty of Economics, Allameh Tabatabai University, Tehran-Iran
2 PhD in Geography and Urban Planning, Associate Professor, Department of Public Administration, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran
3 PhD Student in Public Policy Making, Department of Public Administration, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Land management is the land image of long-term development and progress. Currently, the Planning and Budget Organization, as the custodian of land management studies, is developing a national land management document. After the completion of this document, its implementation will be on the agenda of the relevant institutions. The implementation phase of macro-plans is an important phase that is generally associated with many challenges. An issue that must be considered before starting the implementation of the land management plan in the country is the requirements for the implementation of this plan. Examination of documents related to land management in the past decades shows that there are still no suitable models for land management in the country. In the present study, semi-structured interviews were conducted with experts related to the subject. The interviews were systematized using thematic analysis and the pattern of land management implementation requirements was extracted. This template has 6 main dimensions, 17 components and 34 subcomponents. The main dimensions of this model are paying attention to the nature of planning, proper planning, human resource management, capable executive organization, proper monitoring and feedback, and consideration of environmental conditions. According to the studies, the correct formulation of land management plan and human resource management are of the greatest importance in the implementation of land management.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Public Policy
  • Policy implementation
  • Land Management
اکبری، یونس. ایمانی، حسین. رستمعلی زاده، ولی اله. (1395). تحلیل و بررسی موانع آمایش سرزمین در ایران. فصلنامه سیاست‌نامه علم و فناوری، 6(3): 5-13.
پوراحمد، احمد. (1380). آمایش سرزمین و ایجاد تعادل در نظام شهری کشور. مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران. 160: 479-490.
تقوایی، مسعود. بیک محمدی، حسن زالی، نادر. کسائی، میترا. (1396). تحلیل موانع و عوامل مؤثر در اجرای طرح‌ها و برنامه‌ریزی آمایشی استان تهران. آمایش سرزمین، 9(1): 1-27.
جعفریان، بابک. سرور، رحیم. برنا، رضا. (۱۳۹۸). مدل یابی موانع تحقق‌پذیری طرح‌های آمایش سرزمین استان تهران با رویکرد آینده‌پژوهی. جغرافیا، ۱۶(۵۹): ۷۷-۹۴.
جلالی، رستم. (1391). نمونه‌گیری در پژوهش‌های کیفی. تحقیقات کیفی در علوم سلامت، 1(4): 310-320.
خنیفر، حسین. (1389). درآمدی بر مفهوم آمایش سرزمین و کاربردهای آن در ایران. آمایش سرزمین، 2(2): 5-26.
سلطانی، ناصر. (1392). ارزیابی موانع فراروی طرح‌های آمایش سرزمین در ایران با رویکرد تلفیقی. مدرس علوم انسانی- برنامه‌ریزی و آمایش فضا، 17(3): 63-84.
شریف زادگان، محمدحسین. رضوی دهکردی، سید امیر. (1389). ارزیابی فرایند برنامه‌ریزی آمایش سرزمین در ایران و راهکارهای بهبود آن. علوم محیطی، 4: 87- 100.
شریف‌زاده، فتاح. الوانی، سید مهدی. رضایی منش، بهروز. مختاریان پور، مجید. (1392). موانع اجرای سیاست‌های فرهنگی کشور طی برنامه‌های اول تا چهارم توسعه: بررسی تجربیات مدیران فرهنگی. اندیشه مدیریت راهبردی، 7(1): 33-77.
صالحی، اسماعیل. پوراصغر، فرزام. (1388). تحلیلی بر موانع فراروی آمایش سرزمین در ایران. راهبرد، 8(52): 149-181.
عابدی جعفری، حسن. تسلیمی، محمد سعید. فقیهی، ابوالحسن. شیخ‌زاده، محمد. (1390). تحلیل مضمون و شبکه مضامین: روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌های کیفی. اندیشه مدیریت راهبردی، 8(2): 151-198.
عباسی، عباس. معتضدیان، رسول. میرزایی، محمدقاسم. (1395). بررسی موانع اجرای خط‌مشی‌های عمومی در سازمان‌های دولتی. پژوهش‌های مدیریت منابع سازمانی، 6(2): 49-69.
قلی پور، رحمت‌الله. دانایی‌فرد، حسن. زارعی، حسن. جندقی، غلامرضا. فلاح، محمدرضا. (1390). ارائه مدلی برای اجرای خط‌مشی‌های صنعتی مطالعه موردی در استان قم. مدیریت فرهنگ‌سازمانی، 9(2): 13-130.
مرکز ملی آمایش سرزمین (1385). راهنمای انجام مطالعات برنامه آمایش استان. تهران: سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور.
مظلومی، نادر. متولی، علی. (1391). الگویی برای اجرایی کردن برنامه‌های راهبرد. مطالعات مدیریت (بهبود و تحول)، 67: 19-45.
میرمحمدی، سید محمد. (1386). آمایش سرزمین و ملاحظات امنیت اقتصادی. تهران: تدبیر اقتصاد.