پژوهشکده تحقیقات راهبردی دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام سیاست‌های راهبردی و کلان 2345-2544 14 53 2026 04 21 Strategic Analysis of Future Scenarios of Health Sector Elite Migration within the Digital and Platform Economy: Emphasizing Smart Health Governance تحلیل راهبردی سناریوهای آینده مهاجرت نخبگان حوزه سلامت در بستر اقتصاد دیجیتال وپلتفرمی با تأکید بر حکمرانی سلامت 240696 10.30507/jmsp.2026.558854.2860 FA سمیرا متقی گروه اقتصاد. دانشگاه علامه طباطبایی. تهران. ایران 0000-0001-8572-4355 مریم ابراهیمی دانشگاه خوارزمی 0000-0001-9010-1849 شاهرخ فرخ دانشگاه خوارزمی 0009-0008-4481-116X Journal Article 2025 11 10 Technological transformations and the expansion of the digital economy ecosystem have fundamentally reshaped the classical patterns of elite migration in the health sector. Today, physicians, researchers, and healthcare professionals can participate in international medical services and global research projects through telemedicine platforms and virtual collaborations—without physical relocation. This study aims to provide a strategic analysis of the future scenarios of Iranian health elites’ migration within the platform economy. Employing a descriptive–analytical and futures studies approach, the research utilizes Cross-Impact Analysis (CIA) to identify key variables and construct plausible future scenarios.<br><br>The findings indicate that, under current conditions, Iran’s health elite migration lies in a semi-critical state of “survival under constraint.” In this context, a portion of health professionals remain in the country but operate globally via digital health technologies. Nevertheless, weak communication infrastructures, regulatory restrictions, and macroeconomic instability hinder the full realization of this potential.<br><br>The results highlight that smart health governance, the strengthening of digital health infrastructure, and the creation of motivational and incentive frameworks for medical elites can pave the way from a crisis-prone state toward a model of “brain circulation” and sustainable enhancement of national human capital in healthcare. تحولات فناورانه و گسترش زیست‌بوم اقتصاد دیجیتال، الگوهای کلاسیک مهاجرت نخبگان حوزه سلامت را دگرگون ساخته است. امروز پزشکان، پژوهشگران و متخصصان سلامت می‌توانند بدون جابه‌جایی فیزیکی، از طریق پلتفرم‌های تله‌مدیسین، خدمات بین‌المللی سلامت و پژوهش‌های مجازی در پروژه‌های جهانی مشارکت کنند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل راهبردی سناریوهای آینده مهاجرت نخبگان سلامت ایرانی در بستر اقتصاد پلتفرمی انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی–تحلیلی و آینده‌پژوهانه بوده و از تحلیل اثرات متقاطع (Cross-Impact Analysis) برای شناسایی متغیرهای کلیدی و تدوین سناریوهای محتمل استفاده شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که در شرایط کنونی، مهاجرت نخبگان سلامت در ایران در وضعیت نیمه‌بحرانی یا «بقا در تنگنا» قرار دارد؛ بدین معنا که بخشی از متخصصان سلامت، در داخل کشور باقی مانده و از طریق فناوری‌های سلامت دیجیتال و خدمات از راه دور در بازارهای جهانی فعال هستند، اما ضعف زیرساخت‌های ارتباطی، محدودیت‌های قانونی و بی‌ثباتی اقتصادی مانع بهره‌برداری کامل از این ظرفیت می‌شود. نتایج تأکید می‌کند که حکمرانی هوشمند در حوزه سلامت دیجیتال، تقویت زیرساخت‌های فناوری سلامت و ایجاد چارچوب‌های انگیزشی برای نخبگان پزشکی می‌تواند مسیر حرکت از وضعیت بحرانی به سوی «چرخش مغزها» و ارتقای سرمایه انسانی سلامت در کشور را هموار سازد.