پژوهشکده تحقیقات راهبردی دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام سیاست‌های راهبردی و کلان 2345-2544 14 53 2026 04 21 Innovation Policy in Digital Government with Emphasis on the General Policies of the Islamic Republic: An Analysis of Challenges and Opportunities of Blockchain Application in Iran's Health System سیاست‌گذاری نوآوری در دولت دیجیتال با تأکید بر سیاست‌های کلی نظام: تحلیل چالش‌ها و فرصت‌های کاربست بلاک‌چین در نظام سلامت ایران 237590 10.30507/jmsp.2025.534447.2828 FA ساجده صالح نیا دانش‌آموخته رشته مدیریت دولتی (گرایش خط مشی عمومی)، دانشگاه پیام نور، واحد تهران غرب، تهران، ایران 0009-0006-9031-0732 حسن الوداری دانشیار گروه مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور، واحد تهران غرب، تهران، ایران 0000-0001-6928-4660 Journal Article 2025 07 14 This policy-oriented study examines the role of blockchain technology in Iran’s healthcare system and identifies the key opportunities and challenges associated with its adoption within the broader context of innovation policymaking in digital government. The research employs a qualitative–explanatory design aimed at developing a contextualized theoretical framework and proposing policy strategies for the effective use of blockchain in health governance. A systematic review of national and international literature and content analysis of academic sources were conducted to identify influential components. Qualitative data were then collected through semi-structured interviews with experts in healthcare, information technology, and public administration, and analyzed using MaxQDA software. In the final stage, the identified components were validated and prioritized using the Fuzzy Delphi method.The findings indicate that implementing blockchain in Iran’s healthcare sector is a complex and multidimensional policy issue. Key challenges include weak technological infrastructure, the absence of legal and regulatory frameworks, institutional resistance to emerging technologies, and inadequate coordination among relevant bodies. Conversely, major opportunities include enhanced transparency, improved data security, reduced pharmaceutical fraud, and increased patient participation in managing health information. Based on innovation diffusion theory and institutional capacity perspectives, the study concludes that successful blockchain adoption depends on innovative policymaking, stronger executive institutions, and digital infrastructure development. Finally, four categories of policy strategies—regulation, institutional capacity building, infrastructure development, and digital culture promotion—are proposed to support gradual and effective implementation این پژوهش با رویکردی سیاست‌محور، به بررسی جایگاه فناوری بلاک‌چین در نظام سلامت ایران پرداخته و فرصت‌ها و چالش‌های اصلی کاربست آن را در چارچوب سیاست‌گذاری نوآوری و دولت دیجیتال شناسایی می‌کند. مطالعه حاضر کیفی ـ تبیینی است و با هدف توسعه چارچوب نظری بومی و ارائه راهبردهای سیاستی برای بهره‌گیری مؤثر از بلاک‌چین انجام شده است. در مرحله نخست، با مرور نظام‌مند ادبیات و تحلیل محتوای منابع علمی داخلی و خارجی، مؤلفه‌های اثرگذار شناسایی شد. سپس داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساخت‌یافته با خبرگان حوزه سلامت، فناوری اطلاعات و مدیریت دولتی گردآوری و با نرم‌افزار MaxQDA تحلیل گردید. در مرحله پایانی، به‌وسیله روش دلفی فازی، مؤلفه‌ها اولویت‌بندی و اعتباریابی شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که پیاده‌سازی بلاک‌چین در نظام سلامت یک مسئله پیچیده و چندبعدی است و چالش‌هایی همچون ضعف زیرساخت‌های فناورانه، نبود چارچوب‌های قانونی، مقاومت نهادی و ناهماهنگی میان دستگاه‌ها از موانع اصلی محسوب می‌شوند. در مقابل، ارتقای شفافیت، افزایش امنیت داده‌ها، کاهش تقلب دارویی و مشارکت بیماران در مدیریت اطلاعات سلامت از مهم‌ترین فرصت‌ها هستند. تحلیل نتایج بر اساس نظریه انتشار نوآوری و ظرفیت نهادی نشان می‌دهد که موفقیت این فناوری وابسته به سیاست‌گذاری نوآورانه، تقویت نهادهای اجرایی و توسعه زیرساخت‌های دیجیتال است. در پایان، چهار دسته راهبرد شامل تنظیم‌گری، ظرفیت‌سازی نهادی، توسعه زیرساخت و ارتقای فرهنگ دیجیتال پیشنهاد می‌شود که با سیاست‌های کلی نظام هم‌راستا است.