پژوهشکده تحقیقات راهبردی دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام سیاست‌های راهبردی و کلان 2345-2544 9 ویژه‌نامه سال 1400 2021 11 22 Interpreting the Position of Development-Oriented Foreign Policy in Islamic Republic of Iran Higher Level Documents بازخوانی جایگاه سیاست خارجی توسعه‌‌گرا در اسناد بالادستی جمهوری اسلامی ایران 82 105 142377 10.30507/jmsp.2021.291888.2270 FA احسان فلاحی دانشجوی دکتری، رشتۀ روابط بین‌الملل، دانشکدۀ علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0001-7898-5899 نوذز شفیعی دانشیار، گروه روابط بین‌الملل، دانشکدۀ علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0001-7747-6697 Journal Article 2021 06 23 Development requires an internal plan in the higher documents. However, in the interdependent world, the internal development of any country is related to the external world as well, in that the development plan cannot happen without catering for the international environment. Accordingly, most of the developing countries are dealing with the higher documents in the foreign policies. Although the lack of such a document in the Islamic Republic of Iran could be a weakness, the higher documents have general and indirectly addressed development in foreign affairs. The current study aimed to investigate such a document and answer the following questions: What is the development plan in the higher documents of the Islamic Republic of Iran? What is the relationship of this document with the development-oriented foreign policies? It would be argued that the development plan in the higher documents is externally oriented but internally based. This model of development cannot happen without the development-oriented foreign policies. The study is developmental-practical through a descriptive-analytical approach which focuses on document analysis within the development government theory. حرکت در مسیر توسعه نیازمند تدوین برنامه‌‌‌‌‌‌ای داخلی در قالب اسناد بالادستی است. اما در جهان وابستگی‌‌های متقابل، توسعۀ درونی کشورها با محیط خارجی پیوندی ناگسستنی یافته است؛ به‌طوری‌ ‌که برنامۀ توسعه بدون توجه به محیط بین‌المللی و روابط خارجی سودمند نیست. از این ‌‌رو اکثر کشورهایی که بر مدار توسعه قرار گرفته‌‌اند، دارای سند بالادستی در حوزۀ سیاست خارجی هستند. اگرچه فقدان چنین سندی در جمهوری اسلامی ایران نقطۀ ضعف محسوب می‌‌شود، سایر اسناد بالادستی به‌شکلی کلی و غیرمستقیم اهداف توسعه‌‌ای را در حوزۀ سیاست خارجی مطرح کرده‌‌اند. پژوهش حاضر با بازخوانی این اسناد، درپی پاسخ به این پرسش‌‌هاست: راهبرد توسعه در اسناد بالادستی جمهوری اسلامی چه الگویی دارد؟ رابطۀ میان این الگو با سیاست خارجی توسعه‌‌گرا چگونه است؟ در پاسخ به پرسش‌ها، استدلال می‌‌شود که الگوی توسعه در اسناد بالادستی جمهوری اسلامی ایران برون‌‌گرای درون‌محور است. این الگوی توسعه بدون سیاست خارجی توسعه‌‌گرا امکان عملیاتی شدن ندارد. پژوهش حاضر از نوع مطالعات توسعه‌‌ای ـ کاربردی است که با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و با روش سندپژوهی در چارچوب نظریۀ دولت توسعه‌‌گرا تدوین شده است. https://www.jmsp.ir/article_142377_ea5d7ec524a9fdeab5026aa304dd21fc.pdf